Nieinfekcyjne czynniki glebowe Do najważniejszych chorobotwórczych czynników glebowych należą: a) nadmiar wody i związany z tym niedostatek powietrza, b) niedobór wody, c) nieodpowiednia temperatura gleby, d) nadmiar lub niedobór składników pokarmowych. Nadmiar wody w glebie i związany z tym niedostatek powietrza. Nadmiar wody w glebie może występować wskutek: a) zbyt obfitych opadów atmosferycznych, b) podniesienia się poziomu wód gruntowych spowodowanego niewłaściwie przeprowadzonymi melioracjami, c) różnego rodzaju zalewów i powodzi oraz d) nieracjonalnego i zbyt częstego podlewania. Najczęściej nadmiarowi wody towarzyszy brak powietrza, ponieważ woda wypiera powietrze z przestworów glebowych. Obfity i stały dostęp tlenu do gleby jest, jak wiadomo, niezbędny do oddychania korzeni i większości organizmów glebowych. Trzeba dodać, że przy niedostatku powietrza może wystąpić zarówno brak tlenu, jak i nadmiar dwutlenku węgla, przy czym decydującą rolę w wywoływaniu chorób poszczególnych gatunków roślin odgrywa albo pierwszy, albo drugi z tych czynników. Rośliny nadmiernie zaopatrzone w wodę wykształcają tkanki delikatniejsze i łatwiej ulegają porażeniu przez bakterie lub grzyby. Brak powietrza powoduje uduszenie się korzeni i odbija się niekorzystnie na kiełkowaniu nasion. Na glebach o nieprzepuszczalnym podłożu, jak również w zagłębieniach terenu, gromadząca się po roztopach wiosennych woda powoduje gnicie zbóż. Jest to typowy przykład uduszenia się roślin z braku tlenu. Chorobom powstającym wskutek nadmiaru wody i niedostatku powietrza w glebie przeciwdziałamy przez zabiegi melioracyjne i odpowiednią uprawę roli.